Aesthetics as a Way of Survival

Samen met Renske Janssen, een curator en schrijver met een grote fascinatie voor natuur en de rol die deze in cultuur speelt, maakte Germaine Kruip een reis naar Australië en nam er een film op die het betoverende gedrag van de prieelvogel (bowerbird) belicht. In plaats van zijn mooie veren of verleidelijke melodieën te gebruiken om een partner te verleiden, decoreert deze vogel zijn prieelnest. De vogel lokt vrouwtjes met bouwwerkjes van takjes, die hij decoreert met kleurrijke patronen van bloemen, bessen, bladeren en met materiaal dat hij vindt in de menselijke habitat. Het theatrale baltsritueel dat het mannetje opvoert voor het vrouwtje - het mannetje zelf blijft hierbij vakkundig onzichtbaar - symboliseert zijn kennis, kunnen en originaliteit. De vogel communiceert door middel van een ingenieus gebouwd prieelnest: een staaltje architectuur waarin kleur, compositie, symmetrie, vorm en eigenheid kwaliteiten zijn waarmee hij de dames kan inpalmen.

Esthetiek om te overleven
Germaine Kruip kwam op het idee om deze film te maken na het zien van een natuurdocumentaire over de prieelvogel door David Attenborough, maker van befaamde natuurdocumentaires voor de BBC. Germaine Kruip werkte voor haar project samen met de lokale ornithologen Cliff en Dawn Frith, biologen die al dertig jaar onderzoek doen naar deze wonderlijke prieelvogel.
Germaine Kruip werd gegrepen door het idee dat esthetiek en representatie binnen de natuur zich manifesteert als manier om te overleven en de patronen die dit veroorzaakt (zoals de elips-vorm van het nest bijvoorbeeld). Dit gegeven biedt nieuwe mogelijkheden en ingangen om naar kunst te kijken. De noodzaak van kunst wordt vaak getoetst aan direct meetbaar maatschappelijk en praktisch toepasbaar nut. Het gedrag van de prieelvogel toont echter, vanuit een volkomen natuurlijk gedrag, dat esthetiek noodzakelijk is om voort te bestaan.
Als Germaine Kruip beelden gebruikt, zijn dit bestaande beelden uit de fotojournalistiek of foto’s van wetenschappelijk onderzoek. Het kijken naar deze beelden doet ons herlezen en ons afvragen wat hun betekenis is. Het gaat de kunstenaar erom te kijken naar onze blik en naar de manier waarop we kijken, meer dan dat ze een nieuw beeld wil creëren. Dat verklaart de observerende, zo objectief mogelijke manier waarop de film is gefilmd. Het gefilmde materiaal is chronologisch gemonteerd zodat het beeld als het ware ‘aan’ en ‘uit’ gaat. Het geluid speelt hierin een verbindende rol doordat deze doorloopt wanneer het beeld zwart is. Het materiaal is in een loop gemonteerd en vormt zodoende een visueel document dat steeds herlezen kan worden.

Kruip: “In de natuur bestaat er geen fictie: de dingen zijn wat ze zijn. Representatie en fictie (vertelling) wordt de mens toebedeeld. Mensen kijken en verbeelden en geven meerdere betekenissen aan wat ze zien.” Germaine Kruip refereert hiermee aan een uitspraak van filosoof en cultureel geograaf Yi-Fu-Tuan (1930): “Seeing what is not there lies at the foundation of all human beings.”

Aesthetics as a Way of Survival:

Rehearsal, Great Bowerbird (2009)

Rehearsal, Two Great Bowerbirds (2009)

Video document gepresenteerd in een geluidsdichte ruimte