Jeanne van Heeswijk

Zoals uit bovenstaand citaat blijkt, is het vrij zeldzaam dat een ‘tastbare’ installatie van Jeanne van Heeswijk in Nederland te zien is. Deze monumentale installatie met de titel Works, Typologies and Capacities 1993-2007 bestaat uit 2000 aardappels van 27 rassen die het netwerk van Van Heeswijk representeren van mensen en organisaties die betrokken waren bij haar projecten in de periode 1993 – 2007. Ook een kaart ontworpen door Maurits de Bruijn en een legenda maken deel uit van de installatie. Op deze manier wil Van Heeswijk relaties in het werkveld in kaart brengen. De installatie vormt als het ware haar biografie. Tevens is het een manier om na te denken over de manier waarop haar werk zich ontwikkelt en over het netwerk dat haar werk genereert.

Ze nam 3 parameters als uitgangspunt voor de kaarten:
de duur van de projecten; de soorten mensen die betrokken zijn in de projecten (Typologies); en de verschillende bijdragen van deze groepen mensen aan de projecten (Capacities). De Typologies variëren van kunstenaars en ontwerpers tot wetenschappers, educatoren, sponsors, technici en het publiek. De Capacities bestaan onder meer uit: beeldend werk, ontwerpen, tekst, beeld, een financiële of een emotionele bijdrage.

Van Heeswijk koos voor aardappels als metafoor voor haar netwerk. Enerzijds omdat aardappelrassen voor bepaalde kwaliteiten staan en hierbij passende namen dragen. Zo stellen Eigenheimers de kunstenaars voor, en de Bintjes de educatoren. Anderzijds kiest ze voor aardappels omdat ze onder invloed van lucht en vocht naar verloop van tijd gaan uitlopen en met deze grillige wortels hun eigen netwerk ontwikkelen.

Deze installatie is voor het eerst in Nederland te zien. In 2004 realiseerde Van Heeswijk voor de tentoonstelling Tätig Sein in het NGBK in Berlijn de installatie Works 1993-2004, Typologies and Capacities; de voorloper van dit werk. Deze installatie vormde de basis van haar website www.jeanneworks.net, die eveneens door Maurits de Bruijn is ontworpen. Deze website wordt sinds 2004 voortdurend bijgewerkt. De installatie in Museum De Paviljoens is gebaseerd op deze bijgewerkte versie van de website en is daarmee omvangrijker dan de installatie uit 2004.

De beperkte houdbaarheid van het gebruikte materiaal maakt dat de installatie alleen de eerste drie weken van de tentoonstelling in Museum De Paviljoens te zien zou zijn. Dankzij medewerking van het weer is de installatie echter tot het einde van de tentoonstelling blijven hangen.

Tijdens de opening van de tentoonstelling At Random? Netwerken en kruisbestuivingen op 17 november 2007 is de publicatie Systems gepresenteerd. Het boek biedt een overzicht van de sociaal geëngageerde projecten van Jeanne van Heeswijk van afgelopen tien jaar. Haar bekendste werk is De Strip (2002-2004) in Westwijk in Vlaardingen, een inmiddels klassiek voorbeeld van Community Art in Nederland. In een leegstaande winkelgalerij richtte ze een dependance van Museum Boijmans Van Beuningen in met tentoonstellingen, een boekwinkel en een museumcafé. In samenwerking met MAMA, showroom for Media and Moving Art in Rotterdam, werden tentoonstellingen en workshops rond jongerencultuur georganiseerd. Daarnaast was er het Uit + Thuis Videomagazijn en twee gastateliers.

Momenteel werkt Van Heeswijk onder meer aan Het Blauwe Huis in IJburg, een plek waar kunstenaars, wetenschappers, schrijvers of architecten voor een bepaalde periode worden uitgenodigd om medebewoner te worden van IJburg. Ze maken deel uit van de nieuwe gemeenschap en met hun werk stimuleren, beïnvloeden en bevragen ze de ontwikkelingen van IJburg.

De projecten van Jeanne van Heeswijk kenmerken zich door sociale betrokkenheid. Ze wil nieuwe publieke ontmoetingsruimtes creëren en culturele productie stimuleren. Deze plekken en projecten kunnen dan weer een voedingsbodem voor hedendaagse beeldende kunst zijn.

Jeanne van Heeswijk woont en werkt in Rotterdam. Ze studeerde aan de Academie voor Beeldende Vormgeving in Tilburg en aan de Jan van Eyck Academie in Maastricht. Haar werk manifesteerde zich vooral in de publieke ruimte, maar was ook te zien in Stedelijk Museum Amsterdam, Museum Boijmans Van Beuningen in Rotterdam, Casco in Utrecht, de Vleeshal in Middelburg, Ludwig Museum Boedapest en P.S.1 Contemporary Art Center in New York.

In 2003 vertegenwoordigde ze met vier anderen Nederland op de Biënnale van Venetië. Van Heeswijk won verschillende prijzen waaronder de Mama Cash Kunstprijs 2000, Hendrik Chabot Prijs 2002, Europrix Burgers, Democratie en E-overheid (2005), Intendant award for Vakmanstad/Freehouse (2007).

Mireille de Putter

1Juryrapport van de Mama Cash Kunstprijs 2000, die Jeanne van Heeswijk ontving.
2Carlos Basualdo, Marjolein Schaap, Axel Lapp, Systems, The Green Box Kunst Editionen, 2007

Website Jeanne van Heeswijk

Van Jeanne van Heeswijk is het werk Works, Typologies and Capacities 1993-2007 (2007) te zien in de tentoonstelling At Random? Netwerken en kruisbestuivingen

© Museum De Paviljoens