Jan van Munster, De Energienaald (1984/1985)
De Energienaald van Jan van Munster is al van ver te zien. Midden op de dag of in de nacht, vanaf het stadscentrum of vanaf de A6; De Energienaald vormt een herkenningspunt die met z’n 55 meter hoogte ver boven het polderlandschap uittroont.
De verticale lijn in het landschap biedt een tegenwicht tegen de horizontale lijnen die zo kenmerkend zijn voor de polder. De naald van cortenstaal met het witte neonlicht in de top vormt een lichtbaken van de stad Almere.
Verhuizingen
Jan van Munster ontwierp De Energienaald in 1986 voor het Leeuwardenplein in Almere Stad. Het kunstwerk markeerde het laagste punt van de stad. Van Munster voegde daar met De Energienaald het hoogste punt aan toe. Toen het werk door sterke wind heen en weer ging zwiepen, werd besloten het kunstwerk naar de Bankierbaan te verplaatsen. In 2002 kreeg De Energienaald vanwege de bouw van het nieuwe stadscentrum zijn huidige plek.
Mystieke kant van het object
Rode draad in het werk van Jan van Munster is energie – een onderwerp dat hij op veel verschillende manieren verbeeldt. Toeschouwers kunnen bijvoorbeeld warmte en koude ervaren bij een aantal van zijn beelden. Daarnaast is licht een belangrijk beeldend materiaal voor de kunstenaar. Bij licht gaat het mij niet alleen om de visuele indruk, maar vooral om de energie-geladenheid, die onzichtbaar is. Dat heeft te maken met de mystieke kant van het object, dat gekenmerkt wordt door een soort geslotenheid. Maar wat van binnen zit wordt naar buiten gebracht door een bijzondere manier van plaatsing van de elementen. Daardoor ontstaat er een spanning, een uitstraling in de ruimte, waarbij het licht als het ware openbarst.1
Net als veel andere Nederlandse kunstenaars, zoals Ad Dekkers en Marinus Boezem, ging Jan van Munster in de jaren zestig en zeventig van de vorige eeuw op zoek naar nieuwe materialen en vormen. Zij hadden een meer conceptuele benadering en gebruikten vaak abstracte vormen, in plaats van herkenbare, figuratieve beelden van brons.2
Nicoline Wijnja
Jan van Munster, 1939 – Gorinchem, Nederland
De Energienaald, 1984/1985
55 meter, cortenstaal en neonlicht
opdracht 1983, Rijksdienst voor de IJsselmeerpolders
De Collectie Almere / Museum De Paviljoens
Locatie: Zuidoever Weerwater
Lees het persoonlijke verhaal van kunstambassadeur Johan van Maare over De Energienaald van Jan van Munster.
1. Jan van Munster in de catalogus Paper for Space, 1977, geciteerd in: Jan van Munster, Paul Hefting, Rotterdam 1979, p.2.
2. Voor een overzicht van de abstracte, conceptuele kunst en andere kunstenaars met een conceptuele inslag zie: Conceptuele kunst in Nederland en België 1965-1975. Kunstenaars, verzamelaars, galeries, documenten, tentoonstellingen, gebeurtenissen, tentoonstellings-catalogus Stedelijk Museum Amsterdam, 2002.
Bijdragen
CiskaReacties
