Shirin Neshat, My Beloved (1995)
Shirin Neshat onderzoekt de dubbelzinnigheid van de werkelijkheid in een land als Iran, waar het politieke en het spirituele onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn en destructie en gewelddadigheid samengaan met toewijding aan een ideaal.
1990 betekent voor Shirin Neshat een keerpunt in haar persoonlijke en professionele leven. Dat jaar keert ze na 14 jaar voor het eerst terug naar haar geboorteland Iran. In 1974 was ze naar Los Angeles vertrokken om daar aan de kunstacademie te studeren en in 1978 brak de Islamitische revolutie uit in Iran, die haar verhinderde naar haar geboorteland terug te keren. Bij haar terugkeer vond ze een heel ander land terug dan waar ze was weggegaan, een land waar de religie een zware stempel op had gedrukt en de vrouwen schuil gingen onder een chador, een lichaamsbedekkende sluier.
De afstand tussen haar woonplaats Los Angeles en Iran, waar zij zich in haar werk mee bezig houdt, is bepalend voor het werk van Neshat. Door haar lange verblijf in Amerika kijkt ze naar Iran met ‘de typische nieuwsgierigheid van een buitenlander’ terwijl ze toch persoonlijk betrokken is bij het land.
In de fotoserie Women of Allah (1993-1997), waar ook het werk My Beloved bij hoort, heeft Neshat haar ervaringen met het weerzien van haar geboorteland verwerkt. Het werk is meer poging om grip te krijgen op de veranderingen en de situatie in het land dan een puur politiek-feministisch standpunt. Voor deze fotoserie kroop zij zelf in de huid van de vrouwen die voor de Islamitische revolutie streden. Het fascineerde Neshat dat deze vrouwen hun vrijheid en materiëele leven opofferden voor religie. Op de foto’s is de kunstenares zelf gesluierd en gewapend te zien. De foto’s zijn – vaak op de delen van het lichaam die niet bedekt zijn – beschreven met dichtregels van feministische schrijfsters.
Het paradoxale beeld van vrouwen, die zich aan de ene kant onderwerpen aan de islamitische wetgeving en aan de andere kant gewapend, en in chador, naast mannen in de oorlog vechten is voor het westen een twijfelachtig beeld van feminisme en emancipatie. De fotoserie Women of Allah laat poëtische en dubbelzinnige beelden zien, die zowel werden opgevat als een feministische aanklacht als de promotie van radicale ideeën, maar veel subtieler zijn dan dergelijke eenduidige uitspraken.
Annick Kleizen
Shirin Neshat, 1957, Qazvin/Iran
My Beloved, 1995
Zwart-wit foto met tekst1
110 x 140cm
aankoop 1997, Museum De Paviljoens
1 De tekst op de foto van Neshat is een fragment uit een gedicht van de Iraanse dichteres Fourugh Farokhzad: "… You give me life, but I die in you”
Bijdragen
CiskaReacties
Schouwburg
