Hollywood in de polder

Stapvoets voert de buschauffeur de passagiers door de wijk Tussen de Vaarten. De rit, onder begeleiding van de kunstenaars Yeb Wiersma en Vanessa Hudig, maakt deel uit van een project dat zij in opdracht van de Gemeente Almere en Museum De Paviljoens realiseerden. Eerder hadden zij bewoners van de wijk uitgenodigd om te poseren in hun eigen omgeving. Hun alledaagse handelingen werden op video vastgelegd: een jongen ligt te telefoneren, een meisje kijkt uit het raam, twee vrouwen zitten aan de koffietafel - het zijn kleine verhalen van buurtbewoners die even een acteur zijn. Door de ingreep van de kunstenaars verandert hun huis even in een décor en worden de bewoners van Tussen de Vaarten figuranten in een denkbeeldige film. De dagelijkse beslommeringen krijgen daarmee het karakter van een Hollywoodfilm.

Leporello
Deze verhalen, die ergens tussen werkelijkheid en fictie zweven, komen samen in een leporello; een boekje met ansichtkaarten waarop de videostills van de geportretteerden staan. Een cd met het lied Any Minute Now, Something Will Happen voert het publiek mee in de vertelling over de wijk. De soundtrack werd door Hudig speciaal voor Tussen de Vaarten gecomponeerd. Op de achtergrond zingen kinderen van Openbare Basisschool Het Palet uit Tussen de Vaarten mee.

De kunstenaars halen voor SITUATIES / Tussen de Vaarten inspiratie uit Fires, een boek van Raymond Carver, onder meer bekend van het scenario Short Cuts; een film van de Amerikaanse regisseur Robert Altman.

In zijn korte verhalen schetst Carver indringende portretten van bewoners in de Amerikaanse suburbs. Hij geeft de op het eerste gezicht onbeduidende kleine gebeurtenissen een hoopvol le, betekenisvolle lading. Wiersma en Hudig doen in Tussen de Vaarten iets dergelijks: zij maken kleine verhalen zichtbaar en sporen de mensen op verschillende manieren aan om open te staan voor dat wat zich zomaar onverwacht voor kan doen: Any Minute Now, Something Will Happen.

Ansichtkaarten
Net als in voorafgaande projecten spelen zowel Wiersma als Hudig op deze manier met de grenzen van een privésituatie en de publieke ruimte. De bewoners worden geportretteerd in een alledaagse (intieme) omgeving - en kunnen op een ansichtkaart over de hele wereld worden verspreid. Tegelijkertijd worden ze uitgenodigd om hun wijk, hun leefruimte met de blik van een toeristische buitenstaander te bekijken. Daarmee zetten de kunstenaars de begrenzingen tussen privé en publiek op losse schroeven. Het publieke krijgt een persoonlijke lading; de privéruimte wordt publiek. Deze omkering zet mensen even op andere gedachten en laat hen met andere ogen naar hun woonomgeving kijken.
Het confronteren van op het eerste gezicht tegenover elkaar staande ervaringen - openbaar en privé - keert terug bij de individuele projecten van de kunstenaars. Zo installeerde Wiersma in 2000 en 2001 een telefoon op een Rotterdams metrostation. Wie de telefoon opnam hoorde geen kiestoon, maar een vraag van een personage uit een film. Het filmfragment kreeg in deze context een andere lading. Hudig installeerde elders op een Rotterdams metrostation portretten ter grote van billboards. Vanuit de prullenbakken naast de billboards was een gesprek tussen de twee rotterdammers te horen. Juist op een plek waar mensen doorgaans anoniem langs elkaar schuiven werd het publiek door Hudigs ingreep ingekapseld èn geconfronteerd met persoonlijke portretten van onbekenden.1

Van Wiersma kocht Museum De Paviljoens voor De Collectie Almere de serie Departure aan. Het zijn foto's van slapende mensen in de bibliotheek van de Cooper Union Library (New York) waarbij het spel tussen privé en openbaar een poëtische lading krijgt.

SITUATIES / Tussen de Vaarten is één van de projecten die Museum De Paviljoens sinds 1998 realiseert, waarbij de identiteit van de bewoners en/of de plek in de stad centraal staat. Zwevend boven dit urbane décor bezingt Vanessa Hudig à la Aimee Mann de levens achter de gevels […] 'He notices her staring / at spilled milk on the floo/ running of white rivers'. En na ieder couplet volgt die bezwerend-bevrijdende punchline: 'Any Minute Now, Something Will Happen'.2

Nicoline Wijnja

Yeb Wiersma, 1973 - Groningen, Nederland
Vanessa Hudig, 1969 - Rotterdam, Nederland
Any Minute Now, Something Will Happen, 2004
Sightseeing Tour 22 februari 2004, leporello, cd, installatie
opdracht 2003, Gemeente Almere / Museum De Paviljoens

Website Yeb Wiersma
www.kunstenpubliekeruimte.nl/kunstenaar_458.html Pagina Vanessa Hudig op de website van SKOR]

© Museum De Paviljoens