Kunstenaarsproject / Collectie

Stadsboerderij Sugoroku (2005)

In Nederland baseerde de Japanse Chikako Watanabe haar werk op ontmoetingen met mensen in verschillende - alledaagse – situaties. Ze was vooral nieuwsgierig naar lokale en traditionele gebruiken, die voor haar als buitenstaander helemaal niet zo gewoon zijn.

Tag personen

Stadsboerderij Sugoroku (2005) van Chikako Watanabe bij de stadsboerderij De Kemphaan -
© Gert Jan van Rooij, Museum De Paviljoens

In 1996 kwam de Japanse Chikako Watanabe naar Nederland voor een opleiding aan het Sandberg Instituut in Amsterdam. Ze ondervond de problemen van het leven in een andere cultuur, waar een voor haar onbekende taal werd gesproken. In Japan had Watanabe sinds haar samenwerking met de multidisciplinaire kunstenaarsgroep Dumb Type al een grote interesse voor communicatie en contact aan de dag gelegd. Door haar vertrek naar het buitenland werd deze interesse alleen maar versterkt; zowel de angst om niet te kunnen communiceren als het zoeken naar manieren om ondanks taalverschillen wel te communiceren vonden hun weerslag in haar werk.

Samen met de eveneens van oorsprong Japanse kunstenaar Tomoko Take werkte Chikako Watanabe onder de naam Chiko & Toko. In 2000 was hun Kitchen-project deel van de tentoonstelling Ideas for Living II in Museum De Paviljoens.
In 2003 deed Watanabe voor de tentoonstelling BLACK MY STORY onderzoek naar rurale tradities in Flevoland, dat - eenmaal gewonnen van de zee - in snel tempo verstedelijkt. Ze onderzocht het ontstaan van nieuwe steden als Almere en het verdwijnen van oude ambachten. In Almere maakte Watanabe onder andere kennis met de kaasboerderij, die inmiddels verdwenen is. Ze leerde zelf kaas maken, die ze kruidde met wasabi.

De installatie die ze voor BLACK MY STORY maakte, Chikahome (2003/Almere/NL), is onderdeel van een internationaal project dat ze op verschillende plaatsen heeft uitgevoerd. In de Chikahome-projecten brengt Watanabe verschillende disciplines uit verschillende landen samen: ook zang, traditionele ambachten en eten en drinken maken deel uit van deze installaties. Tijdens haar onderzoek voor BLACK MY STORY kwam Watanabe ook in aanraking met de stadsboerderij in Almere, een biologische boerderij die sinds 1996 een plek heeft in de stad. In 2005 werd deze voor Nederland unieke boerderij het uitgangspunt van een nieuw werk van Watanabe: op basis van het ontstaan en de geschiedenis van de Stadsboerderij ontwikkelde zij de Stadsboerderij Sugoroku.

Stadsboerderij Sugoroku
Het eeuwenoude Japanse dobbelspel Sugoroku heeft als basis een levensloop of een reeks belangrijke gebeurtenissen. Dit spel heeft in de loop van de tijd verschillende vormen aangenomen en is een afspiegeling van gebruiken, gewoontes en waarden uit een bepaalde tijd. In de Stadsboerderij Sugoroku heeft Watanabe de realiteit van een boerenbedrijf in Almere verbeeld op een speelveld van 8 x 5 meter. Door het spelen van het spel kan het publiek zich inleven in de situatie van de Stadsboerderij: van de onderhandelingen met de gemeente Almere over grond en de klachten over het koeienpad tot het succes van het kweken van ecologische uien en het uitbundige oogstfeest.

Ook met de Stadsboerderij Sugoroku richt Watanabe zich op meerdere zintuigen: voordat het spel gespeeld wordt, kiest elke bezoeker een biologische groente van de Stadsboerderij; na het spel is Flevoland te proeven in de soep die is gemaakt van al deze verschillende groentes.

Annick Kleizen

Chikako Watanabe, 1969 Aichi, Japan
Stadsboerderij Sugoroku, 2005
performance/installatie
variabele afmetingen
aankoop 2005, Museum De Paviljoens

Website Chikako Watanabe bij Ellen de Bruijne PROJECTS