Rob Thalen, Man met Scarabee (1984)
Begin jaren tachtig nam de kunstenaar Rob Thalen het initiatief voor een kunstproject dat zich over de wereld zou verspreiden. Hij realiseerde het eerste deel van dit project in Lelystad. Met het project wilde hij verschillende culturen, religies en politieke stromingen met elkaar verbinden door middel van kunst.
Er werd hem een stuk grond langs het Oostvaardersdiep ter beschikking gesteld door de Rijksdienst voor de IJsselmeerpolders (rijp) en de Gemeente Lelystad. Daar kreeg de eerste fase van zijn project Man met Scarabee (1984) vorm: een betonnen sculptuur en wit met blauw geschilderde houten palen in een driehoekig patroon. Op negen verschillende locaties verspreid over de wereld zou een hiervan afgeleid kunstwerk worden geplaatst.2 De negen locaties vormen samen denkbeeldige driehoeken over de aarde. Op het eindpunt in Atlanta (Georgia, vs) ten slotte zou een aluminium Man met Scarabee komen te staan, omgeven door een uitgegraven vorm in de grond, cortenstalen zuilen en bodemmonsters van de andere locaties.
De houten palen in Lelystad zijn markeringen voor deze slotfase. Ze geven de vorm aan die ooit in Atlanta te zien zou moeten zijn. De bedoeling was dat ze langzaam zouden vergaan, maar ze doorstaan tot nu toe nog de tijd. Op denkbeeldige verbindingslijnen tussen de verschillende locaties wilde Thalen kleine pakketjes begraven met gedetailleerde informatie over het project, voor de toevallige vinder of toekomstige archeoloog. Ook deze begraven markeringen verbinden het project met de tijd.
Egyptische goden
Thalen ontleende de scarabee aan de Egyptische mythologie. Hierin wordt verteld dat deze mestkever zich zonder geslachtelijke gemeenschap kan voortplanten. Hij werd in verband gebracht met de zonnegod Ra. De Egyptische god Khepri, de god van creatie en wedergeboorte, werd ook wel weergegeven als een scarabee of als een man met een scarabee als hoofd.
In het plan van Thalen zou deze levenskracht zich manifesteren op vijf verschillende continenten. Tot nu toe zijn naast Man met Scarabee (1984) in Lelystad alleen de delen in Santorini (Griekenland) en Lixus (Marokko) gerealiseerd. Het deel in Gambia is vastgelopen op de onveilige situatie in de tijd dat Thalen daar bezig was. Hoewel de contacten op de verschillende locaties al in een vroeg stadium zijn gelegd heeft het werk door verschillende omstandigheden jarenlang stilgelegen. Rob Thalen heeft het project recent weer opgepakt om de Man met Scarabee – in het daglicht van nu – alsnog over de aarde te laten reizen.
Rob Thalen realiseerde zijn Man met Scarabee (1984) in Lelystad op maagdelijk terrein. Behalve een zendmast en de dijk was er niets dat het met de bewoonde wereld verbond. Later is dit het terrein van de Rijksdienst voor Archeologie, Cultuurlandschap en Monumenten (RACM) geworden. Het werk is nu alleen toegankelijk door een toegangskaart te kopen voor de Bataviawerf en de racm, een open depot van archeologische scheepsvondsten.
Annick Kleizen
Rob Thalen, Man met Scarabee
Rob Thalen, 1954, Niewenhagen
Man met Scarabee (1984)
Hout, beton, metaal, 3 delen, 2,50 m (sculptuur), 10 m
(palen, helft in de grond), 680 m2 (oppervlakte driehoek,
bestaande uit twee assen van 100 en 60 m)
Locatie Lelystad, Oostvaardersdijk, terrein van de racm
Collectie kunstenaar
Bijdragen
CiskaReacties
