Cyril Lixenberg, Beelden op de dijk (1982 - 1987)

In 1987 kwam Cyril Lixenberg in contact met de akkerbouwers Wim en Mia Salomons die de wens hadden om beelden te plaatsen op hun stuk land aan de Ketelmeerdijk. Het werk van de van oorsprong Engelse, maar sinds 1959 in Nederland gevestigde Cyril Lixenberg sprak het echtpaar erg aan (“zeker in relatie met het polderlandschap”) en hij bood hen drie bestaande beelden in bruikleen aan.

Geslaagde manipulaties van de geometrie
Lixenberg zelf beschouwt de drie opengewerkte figuren, een driehoek, cirkel en vierkant, als één van zijn eerste geslaagde manipulaties van de geometrie. Hij had de beelden oorspronkelijk gemaakt voor de middenberm van een weg in Breda waarna ze op verschillende plaatsen in Nederland te zien zijn geweest. De sculpturen kregen een plek bovenop de Ketelmeerdijk. Lixenberg gaf het echtpaar Salomons daarbij aanwijzingen waarmee ze zelf drie andere vormen konden maken die als een platte afspiegeling van zijn beelden tijdelijk op de akkers kwamen te liggen. Vanaf de dijk landinwaarts lagen de driehoek, de cirkel en tenslotte het vierkant evenwijdig aan de naastgelegen slootjes. Ze benadrukten de lengte en de strakke verdeling van de kavels en het sterke perspectief in het landschap.

In 1989 besloot de gemeente Dronten, met financiële steun van de provincie, de drie beelden op de dijk aan te kopen. Ze werden blijvende bakens op de dijk waar in de wijde omtrek geen andere verticale elementen zijn te ontdekken. Bij automobilisten voorkomt het onverwachte element de polderblindheid, die het uitgestrekte, eenvormige landschap kan veroorzaken. De figuren zijn aan de basis in een verticale lijn over het midden geknikt en aan de bovenkant gebogen. Hierdoor hebben de sculpturen een ruimtelijke werking. Wanneer je er langs rijdt veranderen de beelden voortdurend. Rijdend vanaf Ketelhaven naar de Ketelbrug is dit effect het sterkst.

Lixenbergbeeldenroute
Veel werken van Lixenberg hebben een plaats gekregen in Flevoland, in het landschap met de strakke patronen van akkers, sloten en dijken. In 1980 realiseerde Lixenberg de eerste openbare kunstopdracht in Almere in de Openbare Bibliotheek in Almere Haven. In 1992 vond er in Flevoland een grootschalige tentoonstelling van zijn werk plaats.

Sinds 1998 heeft Dronten een permanente Lixenbergbeeldenroute. Verspreid door de stad staan 26 van zijn sculpturen. In een gebied van enkele kilometers is de ontwikkeling in het werk van Lixenberg te zien. Van de strenge, in roestig cortenstaal uitgevoerde geometrie van zijn vroege sculpturen tot zijn latere soms gekleurde werk waar de geometrische vormen buiten hun kaders treden of scheuren vertonen. Andere sculpturen van Cyril Lixenberg in de polder zijn bijvoorbeeld te vinden in Almere: Constructies i (1981) aan de Noorderdreef en Constructies ii (1981) aan de Oorweg in Almere Haven.

Annick Kleizen

Cyril Lixenberg, 1932, Londen, Engeland
Beelden op de dijk (1982-1987)
Cortenstaal, 3 delen, elk 3 x 3 m, onderlinge afstand ca. 20 m
Locatie Dronten, Ketelmeerdijk
Collectie Gemeente Dronten / Heemraadschap

Website Cyril Lixenberg

© Museum De Paviljoens