Paul Robbrecht & Hilde Daem, De Paviljoens (1992)
Het gebouw is verplaatsbaar als het ultieme bouwpakket, maar het is niet gestandaardiseerd volgens de voorgeschreven bouwnormen, die gelukkig omzeild konden worden vanwege het vermeende tijdelijke karakter. De kunstenaars die er tijdens de Documenta IX in Kassel hebben tentoongesteld – en later in Almere – worden in De Paviljoens uitgedaagd. Ze komen met voorstellen voor installaties die voordien vooral waren voorbehouden aan de kraakpanden van kunstenaarsinitiatieven of aan de eigen atelierruimte.
In Museum De Paviljoens worden regelmatig kunstenaars en ontwerpers uitgenodigd om ter plekke nieuw werk te realiseren. De architectuur maakt dat kunstenaars zich altijd bewust of onbewust verhouden tot het gebouw en tot Almere. Het gebouwencomplex is daarmee van invloed op het site specific werk van de exposerende kunstenaars. Krijn de Koning, Pjotr Müller, Alicia Framis, Yael Davids, Bik Van der Pol en andere kunstenaars lieten zich inspireren door de ruimtes binnen en buiten De Paviljoens.
Zo maakten Liesbeth Bik en Jos van der Pol de lichtinstallatie Love & Happiness (2001), waarmee ze de ruimte onder De Paviljoens elke avond in rood licht onderdompelen. Al snel bleek Museum De Paviljoens ’s avonds een uitgelezen samenscholing- en ontmoetingsplek te worden voor met name jongeren. De non-ruimte onder het museum die normaal geen dienst deed als publieke ruimte werd zo actief onderdeel van het museum en van Almere. Ook in Kassel had het gebouw deze aantrekkingskracht en was de ruimte onder De Paviljoens in het Karl Auepark een geliefde overnachtingsplek.
In 1992 ontwierpen de Belgische architecten Paul Robbrecht & Hilde Daem De Paviljoens in opdracht van gastcurator Jan Hoet voor de Documenta IX in de Duitse stad Kassel. 100 dagen lang diende het gebouwencomplex in het heuvelachtige Aue-park als tijdelijke tentoonstellingsruimte voor hedendaagse kunst. Er was onder meer werk te zien van Gerhard Richter, Luc Tuymans en Mariusz Kruk.
In 1994 werd het gebouw verplaatst naar Almere, waar het diende als huisvesting voor de Dienst Kunstzaken van de Gemeente Almere en als bovengrondse opvolger van tentoonstellingsruimte Aleph. In 1998 werd de afdeling Beeldende Kunst van de gemeente Almere verzelfstandigd en ontstond Museum De Paviljoens.
De gebouwen
De donkergrijze staalconstructie is afkomstig uit het oorspronkelijke gebouw in Kassel. In samenspraak met de architecten is het gebouw op diverse punten aangepast. Zo zijn er enkele kantoorruimtes, toiletten en een depot gemaakt. Alle ramen hebben dubbel glas en zonwering gekregen en is er een nieuwe houten vloer gelegd. De doorgangen tussen de gebouwen zijn pas in Almere toegevoegd. De verbindingen tussen de paviljoens bestonden wel op de oorspronkelijke tekening maar zijn in Kassel weggelaten. Het ontwerp voorzag in zes in plaats van de huidige vijf paviljoens. De palen waarop het gebouw staat waren in Kassel noodzakelijk omdat er in het historische park niet geheid mocht worden en om de hoogteverschillen in het park te ondervangen. De glooiingen in Almere zijn kunstmatig aangebracht. De Paviljoens behoren sinds de verhuizing van Kassel naar Almere tot de bekendste gebouwen van de stad.
Paul Robbrecht studeerde architectuur aan het Hoger Instituut Sint-Lucas in Gent. Hilde Daem volgde haar opleiding aan hetzelfde instituut en studeerde daarnaast grafiek. Eind jaren zeventig startten ze samen het architectenbureau Robbrecht & Daem in Gent. Ze hebben grote belangstelling voor eigentijdse beeldende kunst en haar mogelijke invloed op architectuur, zoals onder andere blijkt uit het ontwerp van De Paviljoens.
Daarnaast vormt de klassieke architectuurtraditie een belangrijke inspiratiebron. Afgelopen jaren hebben ze onder meer het concertgebouw van Brugge (1999-2002) ontworpen en de uitbreiding van Museum Boijmans Van Beuningen (1996-2003) in Rotterdam gerealiseerd. Paul Robbrecht heeft onder andere gedoceerd aan de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten in Gent, het Hoger Architectuur Instituut in Gent en the Association in Londen. Robbrecht & Daem ontvingen onder meer de Grote Prijs van Rome voor Architectuur (1979), prijs voor Bedrijfsgebouw van het jaar voor de Katoen Natie in Antwerpen (1996), Vlaamse Cultuurprijs voor Architectuur (1996), Awards van de Belgische Architectuur (2001).
Mireille de Putter
Paul Robbrecht (1950) en Hilde Daem (1950)
Gent, België
De Paviljoens, 1992
Staal, aluminium, mdf, gips, glas, hout
De Collectie Almere
Bijdragen
Reacties
Ciska
Jo