Top of this document
Go directly to navigation
Go directly to page content

Informatie 10

Daniel Libeskind, Polderland Garden of Love and Fire (1992-1997)

Verstuur een melding dat dit ding ongepast is

Uit: De Collectie Flevoland, Museum De Paviljoens, 2007

Lijnen spelen een belangrijke rol in de ontwerpen van Daniel Libeskind. Ze zijn tegelijkertijd concreet en symbolisch. Ze verbinden plaatsen, personen, ideeën en geschiedenis met elkaar. Ze (ver)wijzen ergens naar of zijn een grens, maar ze zijn nooit willekeurig getrokken. In Almere Pampushout heeft Libeskind de Polderland Garden of Love and Fire (1992-1997) aangelegd, een tuin met als basis vijf lijnen in het landschap: drie kanalen, die doorsneden worden door een strip met een sculptuur van aluminium wanden. De vijfde lijn is een voetgangerspad dat met bruggen over de kanalen loopt.

De architect Daniel Libeskind werd in eerste instantie vooral bekend als theoreticus. Hij maakt zijn ontwerpen vanuit een brede achtergrond van cultuur, geschiedenis en filosofie. In de jaren tachtig en negentig werd hij gezien als één van de belangrijkste vertegenwoordigers van het deconstructivisme in de architectuur. Zijn eerste daadwerkelijk gerealiseerde ontwerp was het Joods museum in Berlijn (1999). Tegen deze tijd waren de verwachtingen al zo hoog, dat in het museum het eerste jaar geen tentoonstellingen te zien waren en het toch voortduren drukbezocht was. In 2003 is het ontwerp van Libeskind uitgekozen als masterplan om Ground Zero in New York na de verwoesting opnieuw vorm te geven.

Voordat er een gebouw van Libeskind gerealiseerd was, waren zijn kunstprojecten al wel te zien. Voor de Biënnale van Venetië in 1985 ontwierp hij drie machines: een leesmachine, een geheugenmachine en een schrijfmachine (Three Lessons in Architecture 1985). Voor de stad Groningen maakte hij een plan voor stadspoorten, The Books of Groningen (1990), dat door kunstenaars, wetenschappers en architecten werd ingevuld.

Libeskind maakte het ontwerp voor een Garden of Love and Fire (1991) voor de tentoonstelling Fuente (1991-1992) in de nieuwe kerk te Amsterdam 2. Deze tentoonstelling werd georganiseerd ter ere van de vierhonderdste sterfdag van Juan de la Cruz (1542-1591) die nu gezien wordt als de grootste Spaanstalige mystieke dichter. Er was werk te zien van hedendaagse kunstenaars die zich door hem lieten inspireren. De bijdrage van Libeskind was het ontwerp voor een meditatietuin waar gedachten vorm krijgen in het landschap. 3

Libeskind zag zijn plan graag gerealiseerd op nieuw land en door de inspanningen van de Dienst Kunstzaken van de Gemeente Almere gebeurde dat ook 4. Zelf schreef Libeskind over de plaats van het werk: “The Garden of Love and Fire constitutes itself as a sign of a new city – place which emblematically and physically marks a moment of spirituality in space”5. De kanalen wijzen in verschillende richtingen en verbinden denkbeeldig steeds twee plaatsen met elkaar: Almere (de locatie van het kunstwerk) met Salamanca (de stad waar Juan de la Cruz leefde) met Berlijn (de toenmalige woonplaats van Libeskind). In zijn oorspronkelijke plan zouden de lijnen niet naar Berlijn wijzen, maar naar Parijs, de woonplaats van de dichter Paul Celan (1920-1970). Libeskind schreef dat de lijnen verwijzen naar “a world location in which love (Juan de la Cruz) and fire (Paul Celan) intersect in Almere’s future”6. Net als met Juan de la Cruz voelt Libeskind ook verwantschap met Paul Celan, die joodse traditie en christelijke mystiek vermengde met het denken van de twintigste eeuw. Celan is geboren in Roemenië, maar kwam na omzwervingen door het groeiende antisemitisme terecht in Parijs. Ook Libeskind kent de ontworteling: hij is geboren in Polen, maar emigreerde naar Amerika en later tijdelijk naar Israël en naar Berlijn. Hoewel de lijn nu niet meer verwijst naar Celan, werden zijn gedichten wel voorgedragen bij de opening van de Polderland Garden of Love and Fire (1992-1997).

De ontwerpen van Daniel Libeskind worden getekend door cultuurgeschiedenis en persoonlijke geschiedenis. Ook de geschiedenis van de locatie speelt vaak een belangrijke rol. In Almere, waar de geschiedenis nog maar kort is, komen nu de verschillende lijnen samen.

De Polderland Garden of Love and Fire (1992-1997) blijkt een rustige en meditatieve plek te zijn, maar sommigen nemen de titel wel heel letterlijk. Op deze afgelegen plek parkeren met regelmaat mensen die meer oog hebben voor elkaar dan voor het kunstwerk.

© Annick Kleizen

Uit: Kleizen, A., Spanjers, M. (red.), De Collectie Flevoland, Museum De Paviljoens, 2007: 144-147

Daniel Libeskind
Titel: Polderland Garden of Love and Fire
Jaartal: 1992-1997
Maker: Daniel Libeskind (Łódź, Polen – 1946)
Materiaal: aluminium, beton, water
Afmetingen: 250 x 250 meter
Te bezichtigen: ja, openbaar
Bereikbaarheid: lopend, fiets, auto
Huidige staat: origineel
Locatie: Almere Pampushout, Pampushavenweg
Collectie: De Collectie Almere / Museum De Paviljoens 1

1 Met dank aan de Mondriaan Stichting, Provincie Flevoland, Rijkswaterstaat Directie IJsselmeergebied
2 14 december 1991 – 13 januari 1992. Catalogus: Jan Brand (red.), Fuente: Juan de la Cruz 1591-1991, Amsterdam 1991
3 Daniel Libeskind, “Polderland Garden. The Garden of Love and Fire. A steel garden for the city”, ongepubliceerde tekst, 1992
4 De Dienst Kunstzaken van de Gemeente Almere werd in 1998 deels verzelfstandigd tot Museum De Paviljoens.
5 Op. cit. (.3)
6 ib.

© Museum De Paviljoens

Bijdragen
Reacties