Trudy van Riemsdijk-Zandee

In 2009 deed ik met een Standaardbijdrage Werkbudget Bemiddelaars van het Fonds BKVB onderzoek. De titel NEXT GEN CATALOG Online: kunst in de (natuurlijke) buitenruimte in NL en de Euregio 1970-2009 over de representatie, transmissie en mediëring van kunst in de openbare (natuurlijke) buitenruimte’ is ontleend aan een recent onderzoek van de Getty Foundation: ‘How do you not take what would just be a PDF page online, but totally re-think it for an online environment?’
Ik ben gestart met een pilot over de informatievoorziening op internet van 12 kunstwerken in de openbare (natuurlijke) ruimte, die representatief zijn voor de ontwikkeling van 1970 tot heden (Robert Morris, Robert Smithson, R.W. van de Wint, Lawrence Weiner, Vito Acconci, Jenny Holzer, Ton van der Laaken, Madelon Hooykaas, herman de vries, Bureau Venhuizen, Birthe Leemeijer, Till Krause). Het onderzoeksverslag legde ik vast op dvd voor het Fonds BKVB en betrokkenen.

Bestaande informatie is tot nu toe gericht op feitelijke informatie (web 1.0), en niet zozeer op het ‘gebruik’ van de kunstwerken m.a.w. op het stimuleren van kunstbeleving/-participatie via de nieuwe mogelijkheden van eigentijdse informatieve media. Kunstwerken in de (natuurlijke) buitenruimte laten zich, door hun ruimtelijkheid, context en veranderlijkheid, maar vooral gezien de ontwikkelingen sinds de jaren ’70 van de vorige eeuw waarin kunstenaars zich richtten op een actieve fysieke of mentale participatie van de beschouwer, minder vanzelfsprekend in stilstaande beelden (al of niet vergezeld van tekst) ervaren. De digitale instabiele media en de huidige opvattingen over de beeldcultuur bieden mogelijkheden die tot nu toe online nog niet benut worden. 
Het onderwerp behandel ik vanuit de theorie van 'de belichaamde blik' of 'kinesthetische benadering' waarover ik in de catalogus LOOK AND FEEL kunst landschap natuur  (Zeewolde, De Verbeelding, 2003) schreef. Bij de keuze van de kunstwerken voor de pilot gebruik ik het bekende artikel van Rosalind Krauss 'Sculpture in the Expanded Field' (October, vol. 8, 1979, pp. 30-44) en een meer recente studie van  Mi Won Kwon, One place after another. Site-specific art and locational identity (MIT Cambridge/London 2002) als theoretische modellen. Mijn aandacht gaat vooral uit naar de manier waarop deze kunstwerken online worden gecommuniceerd, meestal in de vorm van een database, maar ook betrek ik belangrijke relevante publicaties en bronmateriaal erbij. Tradities van beeldweergave, bijvoorbeeld bij Brancusi (zie hiervoor Carola Giedion-Welcker, Moderne Plastik, 1937), in de jaren zeventig bij Smithson of door Gerry Schum waren onderwerp van onderzoek evenals recentere ontwikkelingen onder de noemer STILL MOVING (George Baker, ‘Photography’s expanded field’ in: Ed. Karen Beckman, Jean Ma, STILLMOVING between cinema and photography, Durham, London (Duke University press) 2008). 
In interviews werd de opgedane kennis getoetst en verdiept: met beeldend kunstenaar Madelon Hooykaas; met Léontine Meijer-van Mensch, docent erfgoedtheorie en erfgoedethiek aan de Reinwardt Academie; met Anne Nigten, directeur van The Patchingzone en auteur van ‘How do we make art of databases’ (Ed. Joke Brouwer, Arjen Mulder, Susan Charlton, Making art of databases, Rotterdam 2003); met Tom van Gestel, senior curator van de Stichting Kunst en Openbare Ruimte; en met Kitty Zijlmans, hoogleraar Kunstgeschiedenis aan de Universiteit Leiden en bekend van o.m publicaties als Site-Seeing en Take Place. Photography and Place from Multiple Perspectives (Ed. Helen Westgeest, et al, Amsterdam 2009).
In de Samenvatting/Conclusie zijn de resultaten verwerkt met aandacht voor onderwerpen als: de relatie tussen space - place - site en ‘atmosfeer’, archivistiek, web 2.0 en de erfgoed-professional, pictoright/copyright en de hybride mediacultuur, en second life, de virtuele manifestatie van het fysieke kunstwerk op een ander ervaringsniveau, namelijk als procesmatig kunstwerk dat zich in tijd ontvouwt waarbij de reflectie van de deskundige of die van de bezoeker eigenlijk steeds het werk aanbouwt en het zo verder brengt, een bijna logische stap in deze tijd van interactieve media.