Sia Schipper

Armando, pseudoniem voor Herman Dirk Dodeweerd geb. 1929 te A’dam.
Zijn naam betekent letterlijk “zich wapenend”.
In 1934 verhuisde Armando naar Amersfoort.
Beroep: Beeldend kunstenaar (schilder, beeldhouwer) Schrijver, Dichter, Musicus (violist bij het zigeunerorkest “Tata Mirando”), Theatermaker (in samenwerking met Cherry Duyns)
Als kind woonde Armando tijdens de Duitse bezetting in Amersfoort. Vlakbij zijn ouderlijkhuis was het “Polizeiliches Durchgangslager, Amersfoort”(“Kamp Amersfoort”) ingericht.

Armando, veelzijdig kunstenaar:
In 1954 debuteerde Armando als dichter.
Begrippen (schuldig landschap, de dood, het verleden, de omgeving en de natuur zijn bepalend voor zijn oeuvre. Levenloze dingen krijgen menselijke eigenschappen en karaktertrekken toegedicht. Levenloze dingen hebben een ziel, worden personages met menselijke tekorten. Het gaat in zijn werk over geweld, over de gecompliceerde verhoudingen tussen dader(s) en slachtoffer(s), over schuld en boete, oorlog en vrede. Over de dood, de natuur en de tijd. Deze thema’s zijn aldoor onlosmakelijk met elkaar verbonden. Tevens spelen de gebeurtenissen in “Kamp Amersfoort” en omgeving een directe aanleiding voor zijn visie; op de plek waar in 1940
“Kamp Amersfoort”, het doorgangskamp, naar Duitsland kwam, voetbalde en speelde Armando als kind. Daders en slachtoffers zag hij met eigen ogen.
Armando brengt in zijn werk een beklemmende werkelijkheid tot uitdrukking.
Armando zegt hier zelf over: “Ik ben geen ik-schrijver (Bekentenis literatuur). Ik vind mezelf niet interessant genoeg om over mijn gevoelens te vertellen, ik moet het omzetten. Doe dat in kunst, theater en muziek”

Het landschap als begrip en thema is in zijn werk een schuldig landschap.
De natuur wordt consequent bezien in relatie tot gewelddadige handelingen die in een landschappelijke omgeving plaatsvonden . Beschouwing van de natuur is daarom nooit zonder het besef van een plaats van het misdrijf; het misdrijf heeft de natuur als het ware besmet. De natuur wordt door Armando schuldig verklaard; bomen groeien onbekommerd door zonder acht te slaan op wat er zich om hen heen aan gevechtshandelingen heeft voltrokken.
De tegenstellingen in het werk van Armando zijn schoonheid tegenover het kwaad. Natuur tegenover de weerzin van oorlog.
Hoe is het mogelijk dat een plek in de natuur waar ooit is gevochten, een schuldige plek, nu door ons als mooi ervaren wordt. In proza “Schoonheid is niet pluis” verhaalt Armando hierover.
Met de persoonlijke ervaringen uit zijn jeugd in Amersfoort als belangrijkste bron probeert Armando het kwaad
de gruwelen van de Tweede Wereldoorlog door het maken van kunst, te begrijpen en tot rust te laten komen.
Het maken van iets moois geeft voldoening. Het is troostrijk zegt hijzelf. In feite staat zijn leven in dienst van de kunst. “Het is mijn manier om de rauwe werkelijkheid van de oorlog om te zetten in schoonheid en kunst.” De werkelijkheid verfraaien voor hem zelf en voor ons.

De Urn van Armando

De Urn is een levenloos object van brons en vijf en een halve meter hoog. De doorsnede is 2 meter. In de visie van Armando is De Urn een ding met een ziel. De Urn is de beklemmende werkelijkheid en kan worden beschouwd als een verbinding van jezelf met de werkelijkheid en de natuur.
De Urn van Armando staat symbool voor vrij zijn van bezetting. De Urn leidt naar vrijheid. En staat hier, in het “Kromslootpark”, om je het geweld uit het verleden te laten herinneren en te begrijpen.
In 1999 kocht oud-burgemeester R. Pans, met steun van het bedrijfsleven, dit monumentale kunstwerk aan voor de Gemeente Almere.
In 2000 werd de sculptuur in het Bos der Onverzettelijken geplaatst. Het bos, een levend monument, staat symbool voor het vooruitkijken. De initiatiefnemers van het bos ervoeren dat de Urn van Armando daar mee in tegenspraak was.
De Urn heeft een universele symbool functie en met Armando’s visie is de Urn van alle tijden.
Dat de Urn een nieuwe plek heeft gekregen in 2001 en wel in “Het Kromslootpark” is bijzonder. Hoog op een sokkel staat daar de zwart-bronzen Urn als de ”beklemmende en voelbare werkelijkheid” van de dood. Op deze plek wordt het verleden iets van alledag. Verbindt de tijd het verleden met het nu en de toekomst. Ervaar je in het goede gezelschap van de hemel, de iepen en de aarde, het vrij zijn van bezetting.

Proza uit “Voorvallen in de Wildernis” weerspiegelt dat de kracht van de Urn van Armando.