Verstilde schoonheid en surrealistische horror

In de Afrikaanse oorlogsgebieden waarin alles om leven en dood draait, onderzoekt Christiaan Bastiaans het menselijke vermogen om zich in extreme omstandigheden staande te houden. In de loop der jaren reisde hij naar Oeganda, Soedan, Tsjaad en Sierra Leone. In de grensgebieden van deze landen woeden burgeroorlogen en zijn rebellen- of regeringslegers actief die kindsoldaten rekruteren en inzetten. Soms hebben de wees- en vluchtelingenkinderen of de extreem arme kinderen zich door de omstandigheden aangesloten bij een leger. Omdat het hen onderdak, bescherming, voedsel en een geweer biedt. Vaak gebeurt dit echter onder dwang.

Kindsoldaten
In het door burgeroorlog geteisterde West-Afrikaanse land Sierra Leone heeft Bastiaans zich verdiept in het leven van de kindsoldaten. De kinderen worden vaak gekidnapt door volwassen militieleden en rebellen. In het leger worden ze gedwongen tot het plegen van gewelddaden en moorden, veelal onder invloed van drugs. De rebellen en de kindsoldaten dragen soms bizarre outfits waarbij ze vrouwenpruiken, bruidsjurken en ondergoed combineren met geweren en kapmessen. De kleding dient als camouflage- en afschrikmiddel. Tevens zetten ze zich hiermee af tegen de uniformen van de reguliere soldaten.

Als Bastiaans - die op deze plekken zelf ook niet zonder gevaar is - de indrukken op zich heeft laten inwerken, vertaalt hij deze in grote fotowerken, tekeningen, collages, films, installaties en textielsculpturen. Naar aanleiding van Sierra Leone maakte hij onder meer Hurt Models; kledingsculpturen van uiteenlopende stoffen en materialen die vrij in de ruimte hangen. In zijn werk roept hij dreiging, onderdrukking en een gevoel van ontheemding op. Een terugkerend motief is het kwetsbare menselijke lichaam. Tegelijkertijd zet hij materialen en vormen - zoals aquarel, houtskool, zijde, pailletten en soms mineralen of geneeskrachtige planten - in om de dreiging te bezweren en te verzachten. Ook omhult hij de gefotografeerde broze lichamen met textiel. Zijn werk roept een stroom van associaties en betekenissen op. Soms vermengt Bastiaans de actualiteit met beelden of verhalen uit het verleden, zoals de Eerste Wereldoorlog of Shakespeare's King Lear. Anders dan met de beelden in de media geeft hij de gruwelijke kanten van de oorlog op een welhaast poëtische manier weer.

Christiaan Bastiaans studeerde aan de Gerrit Rietveld Academie in Amsterdam, en aan kunstopleidingen in New York en Kyoto / Japan. Zijn werk is behalve in
De Collectie Almere onder meer vertegenwoordigd in de collecties van het Kröller-Müller Museum en Museum De Pont.

Christiaan Bastiaans, 1951, Amsterdam, Nederland
Seeping from Bone to Soil, 2005
Gemengde techniek
Aankoop 2007

Mireille de Putter

Website Christiaan Bastiaans bij SKOR