Top of this document
Go directly to navigation
Go directly to page content

Kunstenaars 10

Luna Maurer & Jonathan Puckey

Stuttgart, Duitsland, 1972 & Nederland, 1981

‘In een wereld waarin alles draait om controle, besluit ontwerper Luna Maurer om de controle uit handen te geven. Haar ontwerpen worden mede bepaald door externe factoren. In haar werk draait het om de magie van het onvoorspelbare.’

Luna Maurer werkt doorgaans grafisch, maar maakt voor het project Sky-catcher gebruik van fotografie. Maurer installeerde in juli 2005 boven op het dak van cultureel centrum De Balie in Amsterdam een fotocamera, die sindsdien elke vijf minuten een foto maakt van de lucht boven het Museumplein. De beelden worden automatisch ge-upload en zijn te zien op www.sky-catcher.nl. Het uiterlijk van de website wordt bepaald door hoe de lucht er op dat moment uitziet. Ook de kleur van de tekst past zich aan de kleur van de hemel aan. Het archief bestaat momenteel uit 150.000 foto’s van de lucht. De bezoeker van de website kan de beelden bekijken, als animatie afspelen of als poster bestellen.

De wallpaper in Museum De Paviljoens bestaat uit ruim 100.000 foto’s en bestrijkt de periode 3/09/05 tot 23/09/07. Elke kolom met fotootjes visualiseert een etmaal van 0.00 uur tot 24.00 uur waarin de aarde om haar as draait. De wallpaper maakte Maurer in samenwerking met grafisch vormgever Jonathan Puckey. Van een afstand valt vooral de organische vorm in het fotowerk op, veroorzaakt door het verschil in donker en licht en de lengte van de dagen in zomer en winter. De bezoeker kan de panorama’s van dichtbij bekijken en inzoomen op de kleurgradaties en grijsblauwe tonen van de hemel, de uiteenlopende wolkenformaties, de stand van de zon en maan, de elementen, het windvaantje en details zoals een langs vliegende duif of de beslagen ruit van het camerahuisje. De grijze kolommen geven aan wanneer de camera geen foto’s heeft genomen. De overbelichte roze beelden zijn veroorzaakt door een defect aan de camera.

De muurprint bevat een schat aan informatie, die zich aan aandachtige toeschouwers openbaart. Zelfs in de donkere nachtopnamen valt van alles te ontdekken zoals vuurwerk op 1 januari of de cyclus van de maan. Een aantal keren is de nacht opvallend licht veroorzaakt door een dik wolkendek dat straatlantaarns en andere stadslichten reflecteert.

Het schemerige uur tussen dag en nacht wordt ook wel het Uur Blauw genoemd. Op dat moment vlak voor zonsopkomst en na zonsondergang is de hemel opvallend vaak blauw.
Met het Sky-catcher project probeert Maurer de ordening van de natuur te visualiseren.

Grijsblok, 2007 (concept 2005)
Oplage 250
Uitgave Museum De Paviljoens
Speciaal voor deze tentoonstelling is een eerder ontwikkeld concept van Maurer voor het eerst uitgevoerd: Grijsblok. De pagina’s van dit schrijfblok bestaan uit gelijkmatig verspreid zwarte en witte stippen. Hoewel elke pagina dezelfde grijswaarde heeft, is van dichtbij te zien dat het patroon per bladzijde verschuift en verandert. Maurer ontwikkelde het idee van het Grijsblok naar aanleiding van haar eerdere werk Grey Movie (2005), een korte animatiefilm die werd vertoond tijdens lezingen van Monique Scheepers over de Franse filosoof Gilles Deleuze (1925-1995). Deleuze vraagt zich af hoe we alle elementen van een niet-homogeen geheel samen kunnen laten functioneren. Zijn antwoord is verrassend eenvoudig: zorg dat je niet waarneembaar bent. Luna Maurer’s Grey Movie en Grijsblok zijn visualisaties van Deleuzes concept. Monique Scheepers verwoordde het als volgt: ‘Grijs worden, dat wil zeggen: niet streven naar macht en dominantie, maar naar worden zoals iedereen, en toch verschillend blijven, dat wil zeggen je niet conformeren aan een model, maar creatief worden.’

The Quarantine Series, 2005
Luna Maurer werd in 2003 door curator Nina Folkersma gevraagd om een huisstijl te ontwikkelen voor The Quarantine Series, een kunstenaarsinitiatief in Amsterdam dat tentoonstellingen en events organiseerde. Maurer koos niet voor een vaststaand logo, maar liet kleur fungeren als logo. Een dagelijks wisselende kleur vormde de basis van de huisstijl. Elke kleur werd met behulp van logaritmen gegenereerd op basis van voorgaande kleuren. De tekst werd opgemaakt in niet eerder gebruikte letterontwerpen, die Maurer kreeg van letterontwerpers uit haar netwerk. Elke uitnodiging bestond uit vier gekleurde vellen. Enkele daarvan waren bedrukt; de overige lege vellen konden door de ontvanger voor andere doeleinden worden gebruikt, bijvoorbeeld als schets- of inpakpapier. De catalogus van The Quarantine Series bestaat uit pagina’s in 21 pantone kleuren en bevat een inleidende tekst, beeld en interviews. Alle kleuren zijn nog steeds te zien op www.quarantine.nl.

Meeting structures, 2007
Gekleurd tape en plakband
Uit de ongelakte houten vloeren van Museum De Paviljoens ontspruit een netwerk van gekleurde lijnen, dat gedurende de tentoonstelling verder vertakt en groeit en zich steeds verder door het museum zal uitbreiden.
Op verzoek van Luna Maurer houden de museummedewerkers behalve hun in- en externe afspraken ook hun werkzaamheden bij in de centrale agenda. De gesprekspartners van het museum zijn in verschillende categorieën ondergebracht, variërend van intern overleg tot overleggen met kunstenaars, overheid, bedrijfsleven, scholen enzovoort. Elke categorie krijgt een eigen kleur.
Net als in haar andere werk bepaalt Luna Maurer vooraf de parameters, maar weet ze niet hoe het werk er uiteindelijk uit gaat zien.

Luna Maurer verwoordt haar werkwijze als volgt: ‘Ik zoek binnen de systematiek naar de menselijke verstoring, de imperfectie en de magie. Een ontwerp blijft alleen spannend als je het gevoel hebt, dat je het nooit volledig kan begrijpen of beheersen.’
Ze herkent zich in wat de wiskundige en bioloog Brian Goodwin zegt over zijn onderzoek naar complexe systemen: ‘We don’t explain things away in science. We get closer to the mystery.’

Eerder was de korte film Sally, die Luna Maurer samen met Roel Wouters maakte, te zien in Museum De Paviljoens. De film maakte deel uit van het project Grote Kunst voor Kleine Mensen dat in 2005 als tentoonstelling zijn première had in Museum De Paviljoens.

Luna Maurer woont en werkt momenteel in Amsterdam. Ze studeerde aan de Fachhochschule für Gestaltung in Pforzheim, en de Rietveld Academie en het Sandberg Instituut in Amsterdam. Haar werk was eerder te zien bij het Stedelijk Museum Amsterdam, Museum Het Domein in Sittard en bij verschillende Design Biënnales in Brno / Tsjechië (2006) en Londen (2003). Als grafisch ontwerper werkte Luna Maurer onder meer voor Fonds BKVB, SKOR, Casco en het Piet Zwart Instituut.

Mireille de Putter

1 Marieke Kruithof, Theo Ploeg, 54.780 Woorden over Nieuwe Media Cultuur in Nederland, Institute for Network Cultures, 2007
2Monique Scheepers, tekst voor Grijsblok, 2007
3Grote Kunst voor Kleine Mensen is een productie van Cut-n-Paste (Nathalie Faber en Caroline Euser) en bestond uit 11 korte films door kunstenaars voor kinderen van 2 tot en met 6 jaar.

Website Luna
Website Jonathan

Bijdragen
Reacties